
บูรพคณาจารย์ • วิสัญญีวิทยา จุฬาฯ
รองศาสตราจารย์ แพทย์หญิงปกจิตต์ วิยาภรณ์
บูรพคณาจารย์ ภาควิชาวิสัญญีวิทยา
คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
อดีตประธานราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทย
รองศาสตราจารย์ แพทย์หญิงปกจิตต์ วิยาภรณ์ เป็นบูรพคณาจารย์ของภาควิชาวิสัญญีวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และอดีตประธานราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทย ท่านเป็นหนึ่งในคณาจารย์ที่มีบทบาททั้งในสถาบันการศึกษาและองค์กรวิชาชีพ ประวัติการทำงานของท่านจึงเชื่อมโยงการถ่ายทอดความรู้แก่แพทย์รุ่นหลังเข้ากับการมีส่วนร่วมพัฒนาวงการวิสัญญีวิทยาไทย[1, 2]
อาจารย์ปกจิตต์สำเร็จการศึกษาแพทยศาสตรบัณฑิตจากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้รับคุณวุฒิ Diploma American Board of Anesthesiology และหนังสืออนุมัติแสดงความรู้ความชำนาญในสาขาวิสัญญีวิทยา คุณวุฒิทั้งจากประเทศไทยและต่างประเทศเป็นพื้นฐานสำคัญของเส้นทางวิชาชีพของท่าน ขณะที่บทความเรื่อง Anesthesiologist Training, Home or Abroad? ซึ่งตีพิมพ์ในจดหมายเหตุทางแพทย์เมื่อ พ.ศ. 2545 กล่าวถึงท่านในกลุ่มวิสัญญีแพทย์ไทยที่ได้รับการฝึกอบรมในต่างประเทศและกลับมามีส่วนร่วมในการฝึกอบรมภายในประเทศ เป็นหลักฐานที่แสดงถึงการนำความรู้และประสบการณ์กลับมาร่วมพัฒนาการศึกษาของวิชาชีพไทย[1, 3]
ความเป็นครูของท่านยังปรากฏผ่านความทรงจำของศิษย์ ในหนังสือที่ระลึก 50 ปีราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทย ศาสตราจารย์ นายแพทย์สมรัตน์ จารุลักษณานันท์ ได้กล่าวถึงอาจารย์ปกจิตต์ในหมู่คณาจารย์ที่ท่านเคยศึกษาเล่าเรียนด้วย พร้อมแสดงคารวะต่อครูเหล่านั้นที่ถ่ายทอดทั้งความรู้ ทักษะ และแบบอย่างในการปฏิบัติงาน การได้รับการกล่าวถึงในบันทึกเช่นนี้ทำให้เห็นความหมายของบทบาทครูแพทย์ผ่านสายสัมพันธ์ทางวิชาการระหว่างครูกับศิษย์ และการส่งต่อสิ่งที่ได้เรียนรู้จากรุ่นหนึ่งไปสู่อีกรุ่นหนึ่ง[4]
นอกเหนือจากการฝึกอบรมแพทย์ ท่านยังมีผลงานเผยแพร่ความรู้ทางคลินิกอย่างหลากหลาย อาทิ การร่วมศึกษาการระงับความรู้สึกทางไขสันหลังด้วยยาบิวพิวาเคน ซึ่งตีพิมพ์ใน พ.ศ. 2527 และการใช้มอร์ฟีนทางช่องเหนือเยื่อดูราเพื่อระงับปวดหลังการผ่าตัดหัวใจและทรวงอก รวมถึงการผ่าตัดช่องท้องส่วนบน ซึ่งตีพิมพ์ใน พ.ศ. 2529 ผลงานเหล่านี้แสดงถึงความสนใจทั้งวิธีการระงับความรู้สึกและการบรรเทาความเจ็บปวดหลังการผ่าตัด อีกทั้งเป็นตัวอย่างของการนำประเด็นที่เกี่ยวข้องกับการดูแลผู้ป่วยมาศึกษาและเผยแพร่ร่วมกับคณาจารย์ เพื่อให้ประสบการณ์ทางคลินิกเป็นส่วนหนึ่งขององค์ความรู้ที่ผู้อื่นเข้าถึงได้[5, 6]
ขอบเขตงานวิชาการของท่านยังครอบคลุมบทบาทของวิสัญญีแพทย์ในการดูแลผู้ป่วยอาการหนัก ดังปรากฏในบทบรรณาธิการที่ท่านเขียนในจุฬาลงกรณ์เวชสารเมื่อ พ.ศ. 2532 การหยิบยกประเด็นนี้มาสื่อสารในวารสารวิชาการแสดงให้เห็นความสนใจต่อบทบาทของวิสัญญีแพทย์ที่เชื่อมโยงกับการดูแลผู้ป่วยในวงกว้าง เมื่อพิจารณาร่วมกับผลงานด้านการระงับความรู้สึกและการระงับปวด จึงเห็นภาพของอาจารย์แพทย์ที่ร่วมถ่ายทอดความรู้ในหลายมิติของการดูแลรักษา[7]
ในระดับองค์กรวิชาชีพ อาจารย์ปกจิตต์ดำรงตำแหน่งเลขาธิการสมาคมวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทยในวาระ พ.ศ. 2531–2532 และเป็นประธานฝ่ายวิชาการของการประชุม Asian Australasian Congress of Anaesthesiologists ครั้งที่ 9 ซึ่งจัดขึ้นที่กรุงเทพมหานครระหว่างวันที่ 6–11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2537 บทบาทนี้ขยายงานการเรียนรู้จากสถาบันไปสู่เวทีแลกเปลี่ยนความรู้กับวิสัญญีแพทย์นานาชาติ[8]
ต่อมาใน พ.ศ. 2539 ท่านได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์แห่งประเทศไทย บทบาทดังกล่าวเป็นอีกช่วงสำคัญของประวัติการทำงานที่เชื่อมความรับผิดชอบด้านวิชาการกับการทำงานเพื่อส่วนรวมในระดับประเทศ เมื่อมองตลอดเส้นทางที่ปรากฏในหลักฐาน ทั้งการเป็นครู การเผยแพร่ผลงาน และการรับผิดชอบงานองค์กร คุณูปการของรองศาสตราจารย์ แพทย์หญิงปกจิตต์ วิยาภรณ์ จึงสะท้อนความหมายของครูแพทย์ผู้มีส่วนร่วมส่งต่อความรู้และประสบการณ์ พร้อมกับทำงานเพื่อความก้าวหน้าของวิชาชีพวิสัญญีวิทยาไทย[9]
แหล่งอ้างอิงและเอกสารประกอบ
เอกสารบางฉบับบันทึกชื่อท่านว่า “ปกจิตต์ ประมวญ” หรือ “Pogchit Pramuan”
- บูรพคณาจารย์ ภาควิชาวิสัญญีวิทยา จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
- ประวัติฝ่ายวิสัญญีวิทยา โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์
- Anesthesiologist Training, Home or Abroad? (พ.ศ. 2545)
- 50 ปีราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์ฯ บทคุรุคารวตา หน้า 39
- ผลงานด้านการระงับความรู้สึก จุฬาลงกรณ์เวชสาร พ.ศ. 2527
- ผลงานด้านการระงับปวดหลังผ่าตัด พ.ศ. 2529
- บทบรรณาธิการ วิสัญญีแพทย์กับการดูแลผู้ป่วยอาการหนัก พ.ศ. 2532
- 50 ปีราชวิทยาลัยวิสัญญีแพทย์ฯ ประวัติสมาคมและการประชุม AACA หน้า 137–139
- 60 ปีวิสัญญีจุฬาฯ หน้า 15